De kans is groot dat 33.000 mensen met chronische pijn al komend jaar geen vergoeding meer krijgen voor hun behandelingen. Daarmee staat hun revalidatie op de tocht. Artsen en zorgaanbieders maken zich grote zorgen. Zij dienen met spoed een kort geding in als het voornemen niet onmiddellijk wordt teruggedraaid.
Zorginstituut Nederland trok een maand geleden in twijfel of de speciale revalidatie voor mensen met chronische pijn wel werkt. Het instituut adviseert het ministerie en heeft daarmee een bepalende stem in wat wel of niet wordt vergoed door zorgverzekeraars. Het gevolg is dat de eerste zorgverzekeraars al laten weten dat ze de behandeling in 2025 niet langer willen betalen. Daarmee dreigen 33.000 mensen hun zorg te verliezen.
Het gaat om patiënten met chronische pijn die een speciale vorm van revalidatie krijgen: IMSR (Interdisciplinaire Medisch Specialistische Revalidatie). Ze hebben zowel mentale als fysieke klachten. Ze zijn bijvoorbeeld enerzijds depressief en hebben anderzijds chronisch pijn aan hun rug. Ze worden geholpen door een revalidatiearts en een team aan specialisten, zoals een fysiotherapeut, psycholoog en ergotherapeut.
Niet genoeg bewijs
Volgens het Zorginstituut wordt het nut van deze behandeling niet langer wetenschappelijk onderbouwd nu twee belangrijke studies zijn ingetrokken. Dat staat in een brief die het eind november verstuurde. Kortom, het Zorginstituut vindt dat er niet genoeg bewijs is dat de specialistische revalidatie werkt.
Dit tot woede van de Vereniging van Revalidatieartsen. „We voelen ons als beroepsgroep gepiepeld”, zegt Thieu Berkhout, directeur van de vereniging. „Er is geen enkele revalidatiearts die deze vorm van zorg in twijfel trekt. Maar het Zorginstituut negeert ons compleet. We doen deze behandelingen al dertig jaar en het wérkt.”
Dat bevestigt hoogleraar Jeanine Verbunt, hoogleraar revalidatiegeneeskunde aan de Universiteit van Maastricht: „Er zijn in de loop der jaren bovendien meerdere onderzoeken verschenen die dit onderbouwen. Die zijn nu alleen niet allemaal meegenomen.”
De beroepsvereniging heeft nu de aanval gekozen en een zogeheten sommatiebrief naar het Zorginstituut gestuurd. Ze eist dat het standpunt dat de behandeling van chronische pijnpatiënten niet werkt vóór 1 januari wordt ingetrokken. En als dat niet gebeurt? Berkhout: „Dan is er een grote kans dat we met spoed een kort geding indienen.”
Dramatische gevolgen
Wat betreft drie zorgaanbieders komt dat kort geding er gegarandeerd als het Zorginstituut niet terugkrabbelt. Revalidatiecentrum Medinello, OCA Zorg en Stichting Revalidatiegeneeskunde Nederland hebben eveneens een sommatiebrief gestuurd. „De conclusie van het Zorginstituut klopt niet, maar heeft wel dramatische gevolgen. Want ze laten 33.000 patiënten die chronisch pijn hebben gewoon stikken”, zegt Ivo van Loo, bestuurder van TopzorgGroep, waar de drie zorgaanbieders onder vallen.
Saillant detail is dat een van de drie zorgaanbieders net een rechtszaak achter de rug heeft. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis weigerde jarenlang de behandeling voor patiënten met chronische pijnklachten te vergoeden. Medinello spande een zaak aan, werd in het gelijk gesteld en nu hangt Zilveren Kruis een boete van dik 5 miljoen euro boven het hoofd. Van Loo: „Drie dagen na die uitspraak komt het Zorginstituut met dit nieuwe standpunt. Maar we vechten gewoon door.”
Het Zorginstituut kan nog niet reageren op de sommatiebrieven.
Een woordvoerder benadrukt dat al eerder is aangegeven dat de zorg niet van de ene op de andere dag uit het basispakket gehaald kan worden en dat het ook ‘zeker kan zijn dat veel patiënten er baat bij hebben’. „Het Zorginstituut heeft voorgesteld om in een gesprek met elkaar te zoeken naar welke mogelijkheden er zijn. Dat gesprek vindt begin januari plaats.”